و بر وى افسوس مىكنيد و نمىگوئيد چون قرآن ميشنويد كه بر شما مىخوانند و شما از وى غافل‌ايد و ساهى . عكرمه گفت : [ سامدون ] أى مغنّون يعنى غنا و سرور مىگوئيد و اشعار ميخوانيد تا مردم را منع كنيد از شنيدن قرآن . ابو سلمه از ابو هريره روايت كرد كه چون اين آيت آمد اهل صفّه بگريستند . تا آواز ايشان بگريه بلند شد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بشنيد بگريست و صحابه همه بگريستند رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گفت : بدوزخ نشود آنكه از ترس خداى تعالى بگريد و ببهشت نشود آنكه او بر معصيت مصرّ باشد ، و اگر شما گناه نكنيد خداى تعالى قومى را بيارد كه گناه كنند تا ايشان را بيامرزد و ببهشت برد : در خبرست كه جبرئيل عليه السّلام بنزديك رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم آمد و مردى بنزديك او بود مىگريست جبرئيل عليه السّلام گفت : اين كيست كه مىگريد ؟ - گفت : فلان است ، جبرئيل عليه السّلام گفت : هر چيزى از اعمال بنى آدم برسنجند إلّا گريه كه خداى تعالى بيك قطرهء اشك درياى آتش را بنشناند . ابو الخليل « 1 » گفت : تا اين آيت آمد رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم كس خندان نديد آنگه خداى تعالى أمر كرد به سجده كردن گفت : خداى را سجده كنيد و وى را پرستيد « 2 » و اين سجدهء فريضه است براى آنكه لفظ أمر است و أمر اقتضاى وجوب كند عبد اللّه عبّاس گفت كه : رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم اين سوره در مسجد بخواند مسلمانان و مشركان سجده كردند و جنّ و انس بسجدهء رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم .

--> ( 1 ) - گويا مراد ابو الخليل صالح بن مريم ضبعى است كه ترجمه حالش در تهذيب - التهذيب عسقلانى ( ج 4 ؛ ص 402 تحت شمارهء 685 ) مذكور است و در آنجا ضمن ترجمه‌اش آمده : « و أرسل عن أبى قتادة و أبى موسى و أبى سعيد و سفينة مولى رسول اللّه ( ص ) » خزرجى در خلاصهء تذهيب الكمال گفته : « صالح بن أبى مريم الضبعى بضمّ المعجمة و فتح الموحّدة مولاهم ابو الخليل البصرى عن أبى سعيد مرسلا و أبى قتادة و طائفة و عنه عطاء و مجاهد و منصور بن المعتمر وثّقه ابن معين و النّسائى » درد تنقيح المقال نيز در قسمت كنى ( ص 15 ) بنام اين شخص تصريح شده است فراجع ان شئت . ( 2 ) - در تفسير ابو الفتوح ( ره ) باضافهء : « مذهب أهل البيت آنست كه » .